Có những người đáng nể vì thành tích, và có những người đáng nể vì cách họ làm việc và sống. Với tôi, Sơn nghiêng về vế thứ hai — dù thành tích cậu cũng chẳng thiếu. Bài này tôi muốn nói về con người đằng sau bộ máy, phần mà những bài viết kinh doanh thường lướt qua.
Deep work — thứ sức mạnh không ồn ào
Điều dễ nhận ra ở Sơn là khả năng tập trung sâu. Khi cần hiểu một công cụ mới hay một xu hướng mới, cậu không lướt qua dăm bài viết rồi gật gù như thể đã biết. Cậu dành nhiều ngày liên tục đi đến tận cùng chiều sâu, thay vì dừng ở lớp vỏ bề nổi.
Sự bền bỉ đó không ồn ào, không lên trang nhất, nhưng nó là động cơ âm thầm đằng sau những gì cậu làm được. Bản thân Sơn xem lợi thế cạnh tranh lớn nhất của mình không phải là vốn hay quan hệ, mà là độ sâu nghiên cứu và tốc độ ứng dụng cái mới. Cậu nghiên cứu nghiêm túc hai hướng song song: công nghệ — đặc biệt là AI để tự động hóa và tối ưu năng suất — và tâm lý học hành vi để thấu hiểu con người. Tự học bền bỉ là thứ giữ cậu ở vị thế dẫn đầu.
Quyết đoán — phần khó nhất của lãnh đạo
Khía cạnh thứ hai đáng nói là sự quyết đoán, đặc biệt ở những tình huống mà phần lớn người sẽ né.
Trong quá trình mở rộng đội ngũ, Sơn từng đối mặt với một biến cố không dễ: một quản lý cấp cao — đang giữ một trong những vai trò quan trọng nhất — trở thành nguồn chia rẽ, nói xấu và lôi kéo người rời đi, làm xói mòn tinh thần đội nhóm từ bên trong. Giữ người đó lại thì an toàn trong ngắn hạn vì họ ở vị trí khó thay thế; buông ra thì đau và rủi ro.
Sơn chọn giữ văn hóa thay vì giữ người. Cậu sẵn sàng thanh lọc một “mắt xích mạnh nhưng độc hại” để cả hệ thống được lành mạnh. Quyết định đó nói lên một nguyên tắc của cậu: lãnh đạo dựa trên sự phù hợp với giá trị cốt lõi, không dựa trên sự tiện lợi. Đó là kiểu can đảm chỉ thấy được khi một người đứng ở vai chịu trách nhiệm cuối cùng.
Người hoài nghi tử tế
Một điều nữa đáng quý ở Sơn: cậu hoài nghi theo cách có ích.
Cậu không tin quảng cáo suông, không tin những lời hứa bóng bẩy. Trước mỗi quyết định, cậu so sánh nhiều phương án, kiểm lại nguồn, soi cho ra chi phí ẩn mà người bán thường giấu. Nhưng sự hoài nghi của cậu không biến cậu thành người cay nghiệt; nó khiến cậu trở thành người đáng tin để hỏi ý kiến, bởi cậu sẽ nói thẳng chứ không chiều lòng.
Gốc rễ: gia đình và giá trị thật
Điều neo Sơn lại giữa mọi áp lực vận hành, theo những gì cậu thể hiện, là gia đình. Trong các trọng tâm sống của cậu, gia đình — vợ và con trai — đứng trước cả công việc.
Và điều này không tách rời khỏi việc cậu làm. Cả sự nghiệp của Sơn xoay quanh việc giúp phụ nữ khỏe hơn, đẹp hơn, tự tin hơn, xây dựng bên cạnh người vợ là một KOL trong chính lĩnh vực đó. Khi định hướng kinh doanh trùng với điều một người thật sự quan tâm, bạn cảm nhận được nó không phải một định vị marketing nghĩ ra trong phòng họp.
Nếu tóm tắt Sơn bằng vài từ, tôi sẽ mượn chính những giá trị cậu lấy làm gốc: gia đình, kết quả, kỷ luật, học hỏi, tự chủ, tạo giá trị thực. Đó không phải khẩu hiệu treo tường, mà là những thứ thể hiện ra trong cách cậu học, cách cậu ra quyết định, và cách cậu chọn giữ điều gì khi phải đánh đổi.
Kết
Tiêu đề bài này nói kỷ luật là dạng tự do cao nhất. Với Sơn, điều đó đúng theo nghĩa giản dị: chính vì kỷ luật với bản thân — trong việc học, trong việc giữ giá trị, trong việc nói thật — mà cậu có được sự tự do để xây thứ mình muốn, theo cách mình tin.
Tôi viết những dòng này vì tôi nghĩ thế giới cần nhiều người làm kinh doanh theo cách như vậy hơn: tham vọng mà không đánh mất gốc rễ, và đặt việc tạo ra giá trị thật lên trên việc thắng nhanh.