Tôi quen Phạm Ngọc Sơn — hay như nhiều anh em trong ngành vẫn gọi trìu mến là “Sơn Coach” — không phải qua một hội thảo hoành tráng hay một cái bắt tay ngoại giao nào cả. Chúng tôi biết nhau qua công việc, qua vài lần trò chuyện về marketing, về xây đội nhóm, rồi thân nhau lúc nào không hay. Hôm nay tôi muốn dành hẳn một bài viết trên blog cá nhân để kể về người bạn này — không phải vì anh nhờ, mà vì tôi nghĩ câu chuyện của Sơn xứng đáng được nhiều người biết đến hơn.
Nếu bạn đang loay hoay tìm một hình mẫu để tin rằng “người bình thường cũng có thể xây dựng được điều gì đó tử tế và bền vững từ online”, tôi nghĩ câu chuyện của Phạm Ngọc Sơn là một minh chứng đáng để lắng nghe.
Từ con số 0: những ngày đầu làm Marketing bằng quảng cáo Facebook
Sơn là người gốc Ninh Bình, và như anh vẫn hay tự nhận, anh là con trai trưởng trong gia đình — vị trí mà ai từng trải qua đều hiểu nó đi kèm một áp lực vô hình: phải là điểm tựa, phải làm gương, phải “được việc” trước khi nghĩ đến chuyện riêng cho mình.
Năm 2016, Sơn bắt đầu con đường Marketing bằng thứ mà rất nhiều người cùng thời cũng từng thử: quảng cáo Facebook. Nhưng điều khác biệt không nằm ở việc anh chọn kênh gì, mà ở cách anh làm. Anh xây đội nhóm từ con số 0 thực sự — không quan hệ sẵn có, không nguồn lực lớn, chỉ có sự kiên trì học hỏi mỗi ngày. Và chỉ trong sáu tháng đầu tiên, đội nhóm của anh đã tăng từ 1 người lên 5 người.
Tôi nhắc lại con số này không phải để “khoe hộ” bạn mình, mà vì tôi hiểu rõ: bất kỳ ai từng làm kinh doanh online đều biết, quãng đường từ 1 lên 5 người trong 6 tháng đầu — giai đoạn mà phần lớn người mới bỏ cuộc — khó hơn nhiều so với việc từ 5 lên 50 người sau này. Đó là giai đoạn không có công thức có sẵn, không có ai đi trước để hỏi, chỉ có việc tự mình mò mẫm, tự sai, tự sửa.
Hành trình xây đội nhóm và bước chuyển sang Affiliate Tài chính
Sơn không dừng lại ở đó. Anh tiếp tục học hỏi không ngừng, và đến năm 2020, đội nhóm của anh đã mở rộng lên khoảng 25 người. Đó là một hành trình bốn năm bền bỉ, không có cú “nổ” nào, không có chiêu trò viral nào — chỉ là sự tích lũy đều đặn về kỹ năng quản lý, về cách truyền lửa cho người khác, về cách xây dựng một hệ thống vận hành thay vì chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân.
Sau giai đoạn này, Sơn chuyển hướng sang lĩnh vực Affiliate Tài chính, và ở đây anh tiếp tục tích lũy thêm kinh nghiệm về tuyển dụng, vận hành và xây dựng hệ thống phát triển dài hạn. Điều tôi nể ở Sơn là anh không bao giờ coi mỗi giai đoạn là “đích đến” — với anh, mỗi thị trường, mỗi mô hình kinh doanh mới chỉ là một sân chơi khác để áp dụng những nguyên tắc cốt lõi mà anh đã đúc kết: quản lý quảng cáo và đọc hiểu chỉ số, tuyển dụng và xây đội từ những ngày đầu gian khó nhất, truyền động lực để giữ tinh thần đội nhóm luôn ở trạng thái tốt nhất, và thiết kế quy trình để tối ưu hiệu suất doanh thu một cách có hệ thống.
Nói cách khác, Sơn không phải kiểu người “trúng mánh” một lần rồi dừng lại kể mãi câu chuyện cũ. Anh là kiểu người xây năng lực lõi, rồi mang năng lực đó đi chinh phục hết thị trường này đến thị trường khác.
Kỷ luật thép: từ đường chạy marathon đến IRONMAN 70.3 Đà Nẵng
Có một điều về Sơn mà tôi nghĩ nói lên nhiều hơn bất kỳ con số doanh thu nào: anh là người theo đuổi thể thao sức bền một cách nghiêm túc. Sơn đã hoàn thành các cự ly bán marathon 21km và full marathon 42km, và đặc biệt hơn cả là huy chương IRONMAN 70.3 tại Đà Nẵng — một trong những giải ba môn phối hợp (bơi – đạp xe – chạy bộ) khắc nghiệt bậc nhất mà bất kỳ ai từng thử sức đều hiểu: nó không dung túng cho sự gian dối hay may mắn nhất thời.
Tôi luôn tin rằng cách một người rèn luyện cơ thể phản ánh rất trung thực cách người đó rèn luyện tư duy và kỷ luật trong công việc. Không ai hoàn thành được IRONMAN 70.3 nhờ cảm hứng nhất thời của một buổi sáng đẹp trời. Đó là kết quả của hàng trăm giờ tập luyện đều đặn, của việc dậy sớm khi trời còn chưa sáng, của việc từ chối vô số cám dỗ để giữ đúng lịch trình. Và tôi nhìn thấy chính xác tinh thần đó trong cách Sơn làm kinh doanh: không nóng vội, không tìm đường tắt, chỉ có sự lặp lại kỷ luật mỗi ngày cho đến khi kết quả tự nó xuất hiện.
Triết lý khiến tôi thay đổi cách nhìn về kinh doanh online
Có một câu Sơn từng nói với tôi mà đến giờ tôi vẫn hay nhắc lại với những người mới bắt đầu: “Kinh doanh online không phải trò may rủi — nó là một hệ thống có thể học được.”
Đọc qua thì câu này có vẻ đơn giản, nhưng nếu bạn từng chứng kiến bao nhiêu người lao vào kinh doanh online với tâm lý “đánh cược”, rồi thất vọng bỏ cuộc chỉ sau vài tháng vì không thấy kết quả tức thì, bạn sẽ hiểu sức nặng thực sự của câu nói này. Sơn không bán cho người khác giấc mơ làm giàu nhanh. Anh dạy người ta nhìn kinh doanh như một hệ thống có đầu vào, có quy trình, có thể đo lường, có thể cải thiện dần theo thời gian — giống hệt cách một vận động viên ba môn phối hợp xây dựng giáo án tập luyện của mình.
Và điều tôi thích nhất ở triết lý của Sơn: anh luôn nhấn mạnh rằng những mục tiêu lớn đều bắt đầu từ những bước đi đầu tiên, thật nhỏ, thật cụ thể. Không phải ai cũng đủ kiên nhẫn để tin vào điều này giữa một thị trường đầy rẫy những lời hứa hẹn “làm giàu sau 30 ngày”. Nhưng chính vì Sơn kiên định với cách tiếp cận chậm mà chắc này, những gì anh xây dựng mới thực sự bền — từ đội nhóm 5 người ngày đầu cho đến hệ thống vận hành ở quy mô lớn hơn nhiều sau này.
Sơn Coach hôm nay: từ Cẩm Nang 7 Ngày đến Lột Xác 90 Ngày
Ở thời điểm hiện tại, Sơn dành phần lớn tâm huyết của mình cho việc đào tạo và truyền lại những gì anh đã tích lũy suốt gần một thập kỷ. Hai sản phẩm mà tôi thấy rất đáng để những ai đang chông chênh trên hành trình phát triển bản thân tìm đọc là “Cẩm Nang 7 Ngày Thiết Kế Lại Bản Thân” — một ebook miễn phí, dễ tiếp cận, phù hợp cho bất kỳ ai muốn có một điểm khởi đầu rõ ràng — và chương trình “Lột Xác 90 Ngày — Làm Chủ Kỷ Luật & Cuộc Đời”, nơi Sơn đi sâu hơn vào việc xây dựng kỷ luật cá nhân, thứ mà theo tôi quan sát chính là nền móng thật sự phía sau mọi thành công về sau của anh.
Sứ mệnh mà Sơn theo đuổi, như chính anh chia sẻ, là truyền cảm hứng và giúp đội nhóm của mình phát triển thông qua việc chia sẻ kiến thức Marketing, xây dựng hệ thống bài bản, và rèn luyện kỹ năng phát triển con người. Tôi nghĩ đây chính xác là điều thị trường đang thiếu: không phải thêm một “guru” hứa hẹn con đường tắt, mà là một người thực sự đã đi qua từng giai đoạn — từ 1 lên 5, từ 5 lên 25, từ một lĩnh vực sang một lĩnh vực khác — và sẵn sàng chỉ ra từng bước cụ thể cho người đi sau.
Vì sao tôi viết bài này
Tôi không phải học viên của Sơn, cũng không nhận bất kỳ điều gì để viết bài này. Tôi viết đơn giản vì tôi tin rằng, giữa một không gian mạng xã hội tràn ngập những nhân vật “thành công” mà khi nhìn kỹ lại chẳng có gì đứng sau ngoài vài tấm ảnh sang chảnh, thì một người bạn kiên trì đi từng bước nhỏ, giữ kỷ luật cả trong công việc lẫn thể thao, và chọn cách dạy người khác đi đúng thay vì đi nhanh — xứng đáng được nhắc đến nhiều hơn.
Nếu bạn đang tìm một người để học hỏi về marketing, về xây dựng đội nhóm, hay đơn giản là cần một cú hích để bắt đầu thiết kế lại kỷ luật cho chính cuộc sống của mình, tôi nghĩ Phạm Ngọc Sơn — Sơn Coach — là một cái tên bạn nên tìm hiểu thêm.
Cảm ơn Sơn vì đã luôn là một tấm gương bền bỉ để tôi và nhiều người khác nhìn vào mỗi khi muốn bỏ cuộc giữa chừng. Chúc anh tiếp tục vững vàng trên cả đường đua marathon lẫn đường đua sự nghiệp. Tìm hiểu thêm về Sơn tại đây